จบ ม.6 เรียนต่ออะไรได้บ้าง? เป็นคำถามสำคัญสำหรับนักเรียนมัธยมปลายที่กำลังตัดสินใจว่าจะเลือกเรียนมหาวิทยาลัย ต่อสายอาชีพ เรียนหลักสูตรระยะสั้น หรือเริ่มทำงานก่อนดี

ความจริงแล้วการจบ ม.6 ไม่ได้มีเส้นทางเดียว ผู้เรียนสามารถเลือกต่อยอดได้หลายรูปแบบตามเป้าหมาย อาชีพที่สนใจ งบประมาณ ความถนัด และระยะเวลาที่ต้องการใช้ในการศึกษา

ทางเลือกหลักหลังจบ ม.6 ได้แก่

บทความนี้จะอธิบายแต่ละเส้นทาง เพื่อช่วยตอบว่า จบ ม.6 แล้วควรเรียนต่ออะไร และแต่ละทางเหมาะกับใคร

หากยังไม่แน่ใจว่าวุฒิ ม.6 อยู่ในระดับใด สามารถอ่าน วุฒิ ม.6 คืออะไร? ใช้สมัครงานและเรียนต่ออะไรได้บ้าง ก่อนเลือกเส้นทางต่อไป

จบ ม.6 ถือว่าได้วุฒิอะไร?

เมื่อสำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ 6 ผู้เรียนถือว่าสำเร็จ การศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลายสายสามัญ

วุฒิ ม.6 สามารถใช้เป็นคุณสมบัติในการสมัครศึกษาต่อระดับที่สูงขึ้นตามเกณฑ์ของแต่ละสถาบัน เช่น

รวมถึงสามารถใช้สมัครงานที่กำหนดคุณสมบัติขั้นต่ำระดับ ม.6 ได้

ดังนั้น จบ ม.6 ไม่ได้หมายความว่าต้องเข้ามหาวิทยาลัยเท่านั้น

จบ ม.6 เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

หากแบ่งแบบเข้าใจง่าย หลังจบ ม.6 มีทางเลือกสำคัญประมาณ 7 เส้นทาง

ทางเลือกเหมาะกับใครระยะเวลาโดยประมาณ
ปริญญาตรีต้องการคุณวุฒิระดับปริญญาขึ้นอยู่กับหลักสูตร โดยหลายหลักสูตรประมาณ 4 ปี
ปวส.ต้องการทักษะวิชาชีพและเน้นปฏิบัติโดยทั่วไปประมาณ 2 ปี
หลักสูตรวิชาชีพต้องการเรียนทักษะเฉพาะแตกต่างตามหลักสูตร
หลักสูตรระยะสั้นต้องการเพิ่มทักษะเร็วหลักสัปดาห์ถึงหลายเดือน
มหาวิทยาลัยระบบเปิด/ยืดหยุ่นต้องการเรียนควบคู่กับงานขึ้นอยู่กับหลักสูตร
เรียนต่างประเทศต้องการวุฒิหรือประสบการณ์ต่างประเทศขึ้นอยู่กับประเทศและหลักสูตร
ทำงานก่อนแล้วค่อยเรียนยังไม่แน่ใจหรือมีข้อจำกัดด้านการเงินยืดหยุ่น

ต่อไปมาดูแต่ละทางเลือกอย่างละเอียด

1. จบ ม.6 เรียนต่อปริญญาตรี

เส้นทางที่นักเรียน ม.6 คุ้นเคยมากที่สุดคือ ศึกษาต่อระดับปริญญาตรี

ผู้เรียนสามารถเลือกคณะหรือสาขาตามความสนใจ เช่น

ชื่อหลักสูตร คุณสมบัติ และเกณฑ์การรับสมัครแตกต่างกันตามมหาวิทยาลัย

สำหรับระบบ TCAS ปีการศึกษา 2569 มีการรับสมัคร 4 รูปแบบหลัก ได้แก่ Portfolio, Quota, Admission และ Direct Admission และระบบ MyTCAS มีฐานข้อมูลสำหรับค้นหามหาวิทยาลัย คณะ และหลักสูตรที่เปิดรับสมัคร

ดังนั้นคนที่ตั้งเป้าเรียนมหาวิทยาลัยควรตรวจสอบทั้ง

ไม่ควรดูเพียงชื่อคณะ เพราะมหาวิทยาลัยแต่ละแห่งสามารถกำหนดเกณฑ์ต่างกันได้

ดูข้อมูล TCAS ปัจจุบันได้จาก ระบบ MyTCAS

ปริญญาตรีเหมาะกับใคร?

เหมาะกับคนที่

อ่านเพิ่มเติมได้ที่ ปริญญาตรีคืออะไร? เรียนกี่ปี ใช้สมัครงานอะไรได้บ้าง

2. จบ ม.6 ต่อ ปวส. ได้ไหม?

ได้ในหลักสูตรที่เปิดรับผู้สำเร็จ ม.6 และผู้สมัครมีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์ของสถานศึกษา

ปวส. หรือ ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับคนที่ไม่ต้องการเรียนสายมหาวิทยาลัยแบบทั่วไป และอยากเรียนเน้นทักษะที่นำไปใช้ทำงานได้

จุดเด่นของ ปวส. คือ

ตัวอย่างสาขาที่พบได้ในสายอาชีวศึกษา เช่น

หากสนใจเส้นทางนี้ อ่านรายละเอียดที่ ปวส. คืออะไร? เรียนกี่ปี เทียบเท่าวุฒิอะไร

3. จบ ม.6 เรียนสายอาชีพอะไรได้บ้าง?

นอกจาก ปวส. แล้ว ผู้จบ ม.6 ยังสามารถมองหาหลักสูตรวิชาชีพจากสถานศึกษาหรือสถาบันฝึกอบรมต่าง ๆ

ตัวอย่างกลุ่มทักษะ เช่น

แต่ก่อนสมัครควรตรวจสอบว่า หลักสูตรออกวุฒิหรือใบรับรองประเภทใด เพราะคำว่า “คอร์สเรียน” กับ “วุฒิการศึกษา” ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน

หลักสูตรระยะสั้นบางแห่งออกเพียง Certificate เพื่อรับรองว่าเรียนหรือผ่านการอบรม ไม่ได้หมายความว่าจะได้วุฒิ ปวส. หรือปริญญาตรี

4. เรียนหลักสูตรระยะสั้นเพื่อทำงานได้ไหม?

ได้ และอาจเหมาะกับคนที่มีเป้าหมายอาชีพชัดเจน

ตัวอย่างเช่น ผู้ที่ต้องการทำงานด้าน

อาจเลือกเรียนทักษะเฉพาะก่อนเข้าสู่ตลาดแรงงาน

อย่างไรก็ตาม ควรพิจารณาว่าอาชีพนั้น จำเป็นต้องใช้วุฒิหรือใบอนุญาตวิชาชีพหรือไม่

บางอาชีพใช้ทักษะและ Portfolio เป็นส่วนสำคัญ แต่บางอาชีพมีกฎหมายหรือมาตรฐานวิชาชีพกำหนดคุณวุฒิโดยเฉพาะ

ดังนั้นอย่าเลือกคอร์สจากคำโฆษณาว่า “เรียนแล้วมีงานทันที” เพียงอย่างเดียว ควรตรวจสอบความต้องการของนายจ้างจริงด้วย

5. จบ ม.6 ไม่เข้ามหาลัยได้ไหม?

ได้

การไม่เข้ามหาวิทยาลัยทันทีไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีทางเรียนต่อในอนาคต

คนที่ยังไม่พร้อมอาจเลือก

บางคนอาจใช้ช่วงเวลาหนึ่งปีหลัง ม.6 หรือที่มักเรียกว่า Gap Year เพื่อวางแผนชีวิตก่อนตัดสินใจเรียนต่อ

แต่ควรมีเป้าหมายชัดเจนว่าช่วงเวลานั้นจะใช้ทำอะไร เพราะหากหยุดเรียนโดยไม่มีแผนเลย อาจทำให้กลับเข้าสู่ระบบการศึกษาได้ยากขึ้นสำหรับบางคน

6. ทำงานก่อนแล้วค่อยเรียนได้ไหม?

ได้

เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่

แต่หากเลือกทำงานก่อน ควรเก็บเอกสารการศึกษาเดิมไว้ให้ครบ เช่น

เพราะเมื่อต้องกลับไปสมัครเรียน เอกสารเหล่านี้อาจถูกขอใช้

หากสงสัยเกี่ยวกับใบผลการเรียน อ่าน Transcript คืออะไร? ใช้ทำอะไร

7. จบ ม.6 เรียนต่างประเทศได้ไหม?

สามารถทำได้หากมีคุณสมบัติตามข้อกำหนดของสถาบันและประเทศปลายทาง

สิ่งที่อาจต้องเตรียม ได้แก่

เงื่อนไขแตกต่างกันอย่างมากตามมหาวิทยาลัยและประเทศ

หากใช้วุฒิจากต่างประเทศกลับมาสมัครผ่านระบบ TCAS ในประเทศไทย ระบบ MyTCAS ระบุว่าผู้จบต่างประเทศหรือ GED อาจต้องมี Equivalence Certificate และ GPAX Equivalence Certificate ตามกรณี

จบ ม.6 แล้วเรียนอะไรดี ถ้ายังไม่รู้ว่าชอบอะไร?

ถ้ายังไม่รู้ว่าอยากเรียนอะไร ไม่ควรรีบเลือกคณะจากกระแสเพียงอย่างเดียว

ลองตอบคำถาม 5 ข้อนี้ก่อน

1. อยากทำงานอะไร?

เริ่มจากปลายทาง

ตัวอย่างเช่น หากอยากเป็นวิศวกร ก็ต้องดูว่าวิชาชีพและตำแหน่งที่ต้องการมีเส้นทางการศึกษาแบบใด

หากอยากทำงานด้านกราฟิก อาจต้องดูทั้งหลักสูตรมหาวิทยาลัย หลักสูตรวิชาชีพ และความสำคัญของ Portfolio

2. ชอบเรียนแบบทฤษฎีหรือปฏิบัติ?

หากชอบศึกษาทฤษฎี วิเคราะห์ และเรียนเป็นระบบในมหาวิทยาลัย ปริญญาตรีอาจเหมาะกว่า

หากชอบลงมือทำและต้องการทักษะวิชาชีพเร็ว ปวส. หรือสายวิชาชีพอาจตอบโจทย์กว่า

3. ต้องการเริ่มทำงานเมื่อไร?

ถ้าต้องการเรียนให้จบและเข้าสู่ตลาดแรงงานเร็ว เส้นทาง ปวส. หรือหลักสูตรฝึกวิชาชีพอาจเป็นตัวเลือกที่ควรศึกษา

แต่หากอาชีพเป้าหมายต้องใช้ปริญญาตรี ก็ควรวางแผนเรียนปริญญาตรีตั้งแต่ต้น

4. งบประมาณเป็นอย่างไร?

ค่าใช้จ่ายของแต่ละเส้นทางแตกต่างกันมาก

อย่าดูเฉพาะค่าเทอม แต่ควรรวม

5. หลักสูตรนั้นพาไปสู่อาชีพที่ต้องการจริงไหม?

ตรวจสอบหลักสูตรก่อนสมัครเสมอ

ดูว่า

ไม่มีเงินเรียนต่อหลัง ม.6 ทำอย่างไร?

หากปัญหาหลักคือค่าใช้จ่าย ยังไม่ควรสรุปทันทีว่าต้องหยุดเรียน

ตัวเลือกหนึ่งที่ควรตรวจสอบคือ กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.)

ข้อมูลของ กยศ. ระบุว่าผู้ขอกู้ต้องมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ เช่น มีสัญชาติไทย และศึกษาอยู่หรือได้รับการตอบรับจากสถานศึกษาที่ร่วมดำเนินงานกับกองทุน นอกจากนี้ยังมีเงื่อนไขเฉพาะของการกู้แต่ละลักษณะด้วย

ในปีการศึกษา 2569 การจัดสรรวงเงินครอบคลุมระดับต่าง ๆ รวมถึง ปวส./อนุปริญญา และปริญญาตรี ตามประเภทและคุณสมบัติที่กองทุนกำหนด

จึงควรตรวจสอบสิทธิ์ล่าสุดจาก กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) และสอบถามสถานศึกษาที่ต้องการสมัครด้วย

จบ ม.6 เข้ามหาวิทยาลัยต้องสอบอะไร?

ไม่มีคำตอบเดียว เพราะขึ้นอยู่กับ หลักสูตรและรอบที่สมัคร

ระบบ TCAS69 ประกอบด้วย 4 รอบ คือ

  1. Portfolio
  2. Quota
  3. Admission
  4. Direct Admission

โดยรอบที่ 1, 2 และ 4 มหาวิทยาลัยเป็นผู้กำหนดการรับสมัคร ส่วนรอบที่ 3 Admission สมัครผ่าน MyTCAS ตามกำหนดการของระบบ

คะแนนที่อาจถูกใช้ เช่น

ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องใช้คะแนนทุกชนิด

สิ่งที่ถูกต้องคือเลือกคณะก่อน แล้วตรวจสอบเกณฑ์ของคณะนั้น

ม.6 สายวิทย์เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

ผู้จบ ม.6 สายวิทยาศาสตร์สามารถสมัครได้หลายสาขา โดยขึ้นอยู่กับวิชาและคะแนนที่หลักสูตรกำหนด

ตัวอย่างกลุ่มสาขาที่มักเป็นที่สนใจ ได้แก่

แต่อย่าถือว่าสายการเรียนเดิมทำให้มีสิทธิ์สมัครทุกหลักสูตร ควรตรวจคุณสมบัติของมหาวิทยาลัยอีกครั้ง

ม.6 สายศิลป์เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

ผู้เรียนสายศิลป์ก็มีทางเลือกจำนวนมาก เช่น

รวมถึงสามารถเลือก ปวส. หรือหลักสูตรวิชาชีพที่เปิดรับวุฒิ ม.6 ได้

เกณฑ์จริงต้องตรวจเป็นรายหลักสูตร เพราะบางแห่งกำหนดพื้นฐานวิชาแตกต่างกัน

เลือกปริญญาตรีหรือ ปวส. ดี?

ไม่มีคำตอบว่าแบบไหน “ดีกว่า” สำหรับทุกคน เพราะทั้งสองเส้นทางตอบโจทย์ต่างกัน

หัวข้อปริญญาตรีปวส.
จุดเน้นวิชาการและวิชาชีพตามหลักสูตรวิชาชีพและการปฏิบัติ
ระยะเวลาขึ้นกับหลักสูตร หลายหลักสูตรประมาณ 4 ปีโดยทั่วไปประมาณ 2 ปี
หลังจบทำงาน / เรียนต่อทำงาน / ต่อระดับปริญญา
เหมาะกับอาชีพที่ต้องใช้ปริญญาผู้ต้องการทักษะวิชาชีพ
เป็นวุฒิปริญญาหรือไม่ใช่ไม่ใช่

หากยังตัดสินใจไม่ได้ ให้ถามว่า “อาชีพที่อยากทำต้องการวุฒิอะไร?”

คำถามนี้มีประโยชน์มากกว่าถามว่า “เรียนอะไรได้เงินเดือนเยอะที่สุด” เพราะรายได้จริงขึ้นอยู่กับทั้งอาชีพ ทักษะ ประสบการณ์ ความสามารถ และตลาดแรงงานในช่วงเวลานั้น

จบ ม.6 แล้วทำงานเลยได้ไหม?

ได้ หากตำแหน่งนั้นรับคุณวุฒิ ม.6

ตัวอย่างงานระดับเริ่มต้นที่บางองค์กรอาจเปิดรับผู้จบ ม.6 เช่น

อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจประกาศของนายจ้างเป็นหลัก เพราะชื่อตำแหน่งเดียวกันแต่คนละบริษัทอาจกำหนดวุฒิไม่เหมือนกัน

ทำงานไปด้วยเรียนไปด้วยได้ไหม?

ทำได้ หากเลือกหลักสูตรและเวลาการทำงานที่เหมาะสม

ตัวอย่างรูปแบบที่ควรศึกษา ได้แก่

ควรตรวจสอบสถานะของหลักสูตรและคุณวุฒิที่จะได้รับก่อนสมัครทุกครั้ง

อย่าเลือกเพียงเพราะคำโฆษณาว่า “เรียนง่าย จบเร็ว” เพราะสิ่งสำคัญคือวุฒิและหลักสูตรนั้นถูกต้องและนำไปใช้กับเป้าหมายของเราได้จริง

ก่อนสมัครเรียนต่อควรเตรียมเอกสารอะไร?

เอกสารจริงขึ้นอยู่กับสถาบัน แต่ควรเตรียมเอกสารสำคัญทางการศึกษาไว้ให้พร้อม เช่น

ควรใช้เอกสารที่ออกโดยสถานศึกษาหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง และตรวจชื่อ-นามสกุลให้ตรงกับเอกสารประจำตัว

เลือกเรียนต่อหลัง ม.6 แบบไหนดี?

สามารถใช้หลักง่าย ๆ ดังนี้

ถ้าอยากมีปริญญาตรี

เลือกมหาวิทยาลัยและหลักสูตรปริญญาตรีที่ตรงกับอาชีพเป้าหมาย

ถ้าอยากได้ทักษะวิชาชีพและเข้าสู่งานเร็วขึ้น

ศึกษาทางเลือก ปวส. และหลักสูตรสายอาชีพ

ถ้ายังไม่รู้ว่าชอบอะไร

อย่ารีบสมัครเพียงเพราะเพื่อนเลือก ลองศึกษาสาขา อาชีพ และทดลองเรียนคอร์สพื้นฐานก่อน

ถ้ามีข้อจำกัดเรื่องเงิน

ตรวจสอบทุนการศึกษา กยศ. ค่าใช้จ่ายของสถาบัน และทางเลือกเรียนใกล้บ้านก่อนตัดสินใจ

ถ้าต้องทำงานด้วย

ค้นหาหลักสูตรที่ตารางเรียนยืดหยุ่นและได้รับการรับรอง

สรุป จบ ม.6 เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

หลังจบ ม.6 มีทางเลือกมากกว่าการเข้ามหาวิทยาลัยเพียงอย่างเดียว

ผู้เรียนสามารถเลือก

1. ปริญญาตรี — เหมาะกับผู้ที่ต้องการคุณวุฒิระดับปริญญาและอาชีพเป้าหมายต้องใช้วุฒินี้

2. ปวส. — เหมาะกับผู้ที่ต้องการเรียนสายวิชาชีพ เน้นการปฏิบัติ และสามารถนำไปทำงานหรือต่อยอดปริญญาได้ตามเกณฑ์

3. หลักสูตรวิชาชีพหรือระยะสั้น — เหมาะกับผู้ที่ต้องการทักษะเฉพาะด้าน

4. ทำงานก่อนแล้วกลับมาเรียน — เหมาะกับคนที่ยังไม่พร้อมหรือมีข้อจำกัดบางอย่าง

5. ทำงานควบคู่กับการเรียน — เหมาะกับคนที่ต้องการทั้งรายได้และการศึกษาไปพร้อมกัน

6. ศึกษาต่อต่างประเทศ — เป็นอีกทางเลือกหากมีคุณสมบัติและเอกสารตรงตามข้อกำหนดของสถาบันปลายทาง

สำหรับคนที่ต้องการเข้ามหาวิทยาลัย ระบบ TCAS69 มีทั้ง Portfolio, Quota, Admission และ Direct Admission แต่เกณฑ์สมัครต้องตรวจเป็นรายมหาวิทยาลัยและหลักสูตร

สิ่งสำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การถามว่า “จบ ม.6 แล้วทุกคนควรเรียนอะไร?”

แต่ควรถามว่า

“งานที่เราอยากทำต้องใช้วุฒิและทักษะอะไร แล้วเส้นทางไหนพาเราไปถึงเป้าหมายนั้นได้เหมาะที่สุด?”

เมื่อรู้ปลายทางแล้ว การเลือกว่าจะเรียนมหาวิทยาลัย ปวส. สายวิชาชีพ หรือทำงานก่อน จะง่ายและมีเหตุผลมากขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการเรียนต่อหลัง ม.6

จบ ม.6 เรียนต่ออะไรได้บ้าง?

สามารถเรียนต่อระดับปริญญาตรี ปวส. หลักสูตรวิชาชีพ หลักสูตรระยะสั้น หรือหลักสูตรรูปแบบอื่นที่เปิดรับผู้จบ ม.6 ตามคุณสมบัติของแต่ละสถาบัน

จบ ม.6 ต่อ ปวส. ได้ไหม?

ได้ในหลักสูตรและสถานศึกษาที่เปิดรับผู้สำเร็จ ม.6 โดยต้องตรวจสอบคุณสมบัติและเงื่อนไขของสาขาที่สมัคร

จบ ม.6 ไม่เรียนมหาวิทยาลัยได้ไหม?

ได้ สามารถเลือกเรียน ปวส. เรียนวิชาชีพ เรียนระยะสั้น ทำงาน หรือพักเพื่อเตรียมตัวสมัครในภายหลังได้

จบ ม.6 เรียนมหาวิทยาลัยกี่ปี?

ขึ้นอยู่กับหลักสูตร ปริญญาตรีหลายหลักสูตรใช้เวลาตามแผนประมาณ 4 ปี แต่บางวิชาชีพหรือบางหลักสูตรอาจใช้เวลามากหรือน้อยกว่านั้น จึงควรดูโครงสร้างหลักสูตรจริง

จบ ม.6 สมัคร TCAS ได้ไหม?

ผู้ที่มีคุณสมบัติตามประกาศของแต่ละมหาวิทยาลัยสามารถสมัครในระบบที่เกี่ยวข้องได้ โดย TCAS69 มี 4 รอบหลัก ได้แก่ Portfolio, Quota, Admission และ Direct Admission

จบ ม.6 ทำงานเลยได้ไหม?

ได้ หากตำแหน่งที่สมัครกำหนดวุฒิขั้นต่ำ ม.6 หรือคุณสมบัติของผู้สมัครตรงตามประกาศ

จบ ม.6 แล้วทำงานก่อนค่อยเรียนได้ไหม?

ได้ แต่ควรวางแผนว่าจะกลับมาเรียนเมื่อใด เก็บเอกสารการศึกษาให้ครบ และตรวจสอบเงื่อนไขการสมัครของหลักสูตรในเวลานั้นอีกครั้ง

ไม่มีเงินเรียนต่อทำอย่างไร?

ควรตรวจสอบทุนการศึกษาของสถาบันและสิทธิ์ กยศ. โดย กยศ. มีหลักเกณฑ์คุณสมบัติและประเภทการกู้ที่ผู้สมัครต้องผ่านตามเงื่อนไขของกองทุน

ไม่รู้ว่าชอบอะไร ควรเรียนอะไรหลัง ม.6?

เริ่มจากสำรวจอาชีพที่สนใจ ความถนัด รูปแบบการเรียนที่ชอบ ค่าใช้จ่าย และวุฒิที่อาชีพนั้นต้องการ ก่อนตัดสินใจเลือกคณะหรือหลักสูตร

แหล่งอ้างอิง